Nhiều doanh nghiệp tìm “thiết kế và lập trình web” như thể đó là một việc duy nhất. Khi nhận báo giá, họ lại thấy hai dòng riêng, hoặc gặp hai nhóm người khác nhau, và không rõ mình đang mua cái gì. Bài này giải thích hai phần việc khác nhau thế nào, phần nào quyết định website có ra khách hay không, và ba cách mua để bạn chọn theo đúng nhu cầu.
Thiết kế web làm gì, lập trình web làm gì
Thiết kế trả lời câu hỏi: khách vào trang sẽ thấy gì và đi theo đường nào. Phần này gồm bố cục từng trang, màu sắc, chữ, vị trí nút gọi điện và Zalo, cách hiển thị trên điện thoại. Kết quả là một bản mẫu để bạn xem và duyệt trước khi làm thật.
Lập trình biến bản mẫu đó thành website chạy được. Người lập trình dựng từng trang bằng mã, làm các chức năng như form liên hệ, giỏ hàng, tìm kiếm, lọc sản phẩm, rồi nối với dữ liệu và hệ thống gửi thư. Họ cũng lo tốc độ tải trang, bảo mật và việc sao lưu.
Nói ngắn gọn: thiết kế quyết định website trông thế nào và dẫn khách đi đâu, lập trình quyết định nó có hoạt động đúng như thế hay không. Thiếu một trong hai, website đều không dùng được vào kinh doanh.
Một website cần lập trình đến mức nào
Không phải website nào cũng cần viết mã từ đầu. Mức lập trình phụ thuộc vào chức năng bạn cần, không phải vào độ “to” của gói.
- Website giới thiệu doanh nghiệp, trang đích chạy quảng cáo: chủ yếu là dựng giao diện trên nền tảng có sẵn, cấu hình form và nút gọi. Lập trình nhẹ.
- Website bán hàng nhiều sản phẩm: cần giỏ hàng, phân loại, thanh toán, quản lý đơn. Phần lớn dùng chức năng có sẵn của nền tảng, chỉnh thêm cho hợp cách bán của bạn.
- Chức năng riêng chưa nền tảng nào có: ví dụ tính giá tự động theo nhiều thông số, đặt lịch theo quy tắc riêng, kết nối phần mềm quản lý đang dùng. Đây mới là phần lập trình thật sự, tốn công và cần nói rõ từ đầu.
Với phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhu cầu nằm ở hai mức đầu. Nếu một đơn vị báo phải lập trình riêng nhiều thứ mà bạn chưa thấy chức năng nào thật sự cần, hãy hỏi lại từng hạng mục đó dùng để làm gì.
Ba cách mua và khi nào chọn cách nào
1. Một đơn vị làm trọn gói
Một bên lo từ bản mẫu đến website chạy thật. Ưu điểm là bản mẫu được thiết kế khi đã biết lập trình làm được gì, nên ít phải sửa lại ở giữa. Chỉ có một đầu mối để hỏi khi web lỗi. Cách này hợp với doanh nghiệp không có người làm kỹ thuật và muốn nhận web đã chạy.
2. Tách hai bên: một bên thiết kế, một bên lập trình
Cách này hay gặp khi công ty đã có người thiết kế riêng, hoặc muốn chọn hai nơi mạnh nhất từng khâu. Rủi ro nằm ở chỗ giao nhận. Bản thiết kế đẹp nhưng khó dựng, hoặc lập trình làm lệch bố cục, và hai bên đổ lỗi cho nhau. Nếu chọn cách này, hãy chốt bằng văn bản ai chịu trách nhiệm phần nào và ai có quyền sửa bản mẫu sau khi duyệt.
3. Tự dựng bằng nền tảng kéo thả có sẵn
Phù hợp khi bạn cần một trang đơn giản, chấp nhận giao diện theo mẫu và có thời gian tự học. Đổi lại, khi cần chức năng nằm ngoài mẫu hoặc muốn tối ưu SEO sâu, bạn thường vướng giới hạn của nền tảng. Các nền tảng phổ biến và điểm mạnh yếu của từng loại được nói kỹ trong bài thiết kế web là gì.
Từ bản mẫu đến website chạy thật: thứ tự đúng
Dù chọn cách mua nào, thứ tự công việc nên giữ nguyên. Đảo thứ tự là nguồn gốc của phần lớn việc phải làm lại.
- Chốt mục tiêu và chức năng bắt buộc. Website để bán hàng, thu số điện thoại hay giới thiệu năng lực? Chức năng nào không thể thiếu? Bước này quyết định mức lập trình cần thiết.
- Thiết kế bản mẫu và duyệt. Bạn xem bố cục từng trang chính, góp ý, chốt. Sửa ở bước này rẻ nhất, vì chưa ai viết mã.
- Lập trình và dựng trang. Bản mẫu được chuyển thành trang thật, gắn chức năng, nhập nội dung. Nếu bản mẫu đã duyệt, bước này ít bị đổi hướng.
- Kiểm tra trước bàn giao. Mở thử trên điện thoại và máy tính, gửi thử form, bấm thử mọi nút gọi và Zalo, đo tốc độ tải trang.
- Bàn giao và hướng dẫn. Nhận tài khoản quản trị, biết cách sửa nội dung, biết ai hỗ trợ khi có lỗi.
Những chỗ hay lỡ ở khâu giao nhận
Phần lớn tranh cãi giữa khách và đơn vị làm web xuất hiện ở ranh giới giữa thiết kế và lập trình, không nằm ở từng phần riêng lẻ. Ba chỗ dưới đây đáng để hỏi trước.
Thứ nhất là chuyện “sửa nhỏ” sau khi duyệt. Đổi một màu hay một dòng chữ thì nhanh, nhưng đổi vị trí cả một khối nội dung sau khi đã lập trình có thể tốn gần bằng làm lại trang đó. Nên thống nhất từ đầu thế nào là sửa nhỏ, thế nào là đổi bố cục.
Thứ hai là trang trên điện thoại. Bản mẫu chỉ có bản máy tính thì lập trình phải tự suy ra bản điện thoại, và kết quả thường không giống ý bạn. Hãy yêu cầu xem cả hai khổ trước khi duyệt.
Thứ ba là nội dung thật. Bản mẫu dùng chữ giả và ảnh mẫu trông đẹp, nhưng khi thay bằng nội dung thật của bạn, tiêu đề dài hơn hay ảnh khác tỷ lệ có thể làm vỡ bố cục. Đưa nội dung thật vào càng sớm, số lần sửa lúc lập trình càng ít.
Sáu câu hỏi nên hỏi trước khi ký
- Báo giá đã gồm cả thiết kế và lập trình chưa, hay chỉ một phần?
- Website dựng trên nền tảng nào, và bạn có tự cập nhật nội dung được không?
- Bản mẫu được duyệt bằng hình ảnh hay bằng trang chạy thử? Sửa mấy lần thì tính thêm phí?
- Hiển thị trên điện thoại được kiểm tra ra sao trước khi bàn giao?
- Tốc độ tải trang và bảo mật (SSL, sao lưu) có nằm trong phạm vi công việc không?
- Ai giữ tài khoản quản trị, tên miền và mã nguồn sau khi bàn giao?
Câu cuối hay bị bỏ qua nhất. Website là tài sản của doanh nghiệp, nên quyền quản trị phải nằm trong tay bạn ngay khi nghiệm thu. Phần kiểm tra sau bàn giao có thể xem thêm ở checklist 8 lưu ý khi thiết kế website.
Cách Net Solutions chia việc
Net Solutions nhận cả hai phần trong cùng một quy trình: thiết kế bản mẫu để bạn duyệt trước, sau đó dựng lại trên nền tảng WordPress và bàn giao website chạy thật. Nếu cần chức năng riêng, chúng tôi liệt kê hạng mục đó trong báo giá thay vì gộp chung vào gói. Các gói và mức giá công khai nằm ở bảng giá, còn từng loại website theo ngành ở trang dịch vụ thiết kế website.
Câu hỏi thường gặp
Thiết kế web và lập trình web, cái nào quan trọng hơn? Cả hai đều cần, nhưng khách nhìn thấy thiết kế trước. Website đẹp mà chậm hoặc lỗi form thì khách vẫn bỏ đi, còn website chạy tốt mà khó đọc thì khách không biết bấm vào đâu.
Tôi có cần biết lập trình để làm website không? Không. Bạn chỉ cần nói rõ mục tiêu, chức năng cần có và cách muốn khách liên hệ. Phần kỹ thuật là việc của đơn vị làm web.
Website WordPress có cần lập trình không? Với nhu cầu phổ biến thì phần lớn là cấu hình và dựng giao diện. Lập trình chỉ tăng lên khi cần chức năng riêng mà plugin có sẵn không đáp ứng.
Làm web xong rồi có sửa được không? Được, nếu bạn giữ quyền quản trị và website dựng trên nền tảng dễ chỉnh sửa. Việc thêm chức năng mới sau này sẽ tính theo hạng mục.
Tư vấn cách chia việc phù hợp
Nếu bạn đang cân nhắc làm website và chưa rõ cần lập trình đến đâu, Net Solutions có thể xem nhu cầu của bạn và chỉ ra hạng mục nào thật sự cần. Gọi trực tiếp 0906.207.001 hoặc nhắn Zalo cùng số để được tư vấn.
